Lễ hội Nghinh Ôn nét văn hóa miền biển

Nhịp sống đô thị Sông Đốc (huyện Trần Văn Thời) vào những ngày trung tuần tháng Hai âm lịch trở nên hối hả, sôi động hẳn lên với Lễ hội Nghinh Ông. Hàng trăm ghe thuyền lớn nhỏ trang hoàng cờ hoa rực rỡ neo đậu khắp cả một khúc sông. Nghi lễ rước kiệu Nam Hải tướng quân được tiến hành tại Lăng Ông.  Lực lượng “quân sĩ” sẵn sàng nghinh Ông. Lễ hội Nghinh Ông được xem là lễ cầu ngư lớn nhất trong năm, có giá trị đặc biệt về văn hóa, lịch sử. Nghi thức đọc văn tế tri ân công ơn của Nam Hải tướng quân đã phù trợ những người làm nghề biển.     Nghi lễ rước kiệu Nam Hải tướng quân được tiến hành tại Lăng Ông, sau đó đoàn diễu hành qua tuyến đường chính của thị trấn, rồi đưa long đình lên thuyền ra biển xin keo, khi nào được mới trở vào. Tháp tùng ra biển có hàng trăm tàu thuyền, tiếng máy, trống, kèn rền vang tạo nên giai điệu độc đáo cho không khí của ngày hội miền biển thêm nhộn nhịp, đặc trưng. Ngư dân quan niệm, số người trên thuyền càng đông, lượng thuyền tham gia lễ Nghinh Ông càng nhiều sẽ hứa hẹn một mùa đánh bắt bội thu.     Cá Ông là thần hộ mệnh của những người đánh cá và làm nghề trên biển, là phúc tinh mang lại mưa thuận gió hòa, mùa bội thu. Tôn kính loài thủy tộc khổng lồ này, nên Lễ hội Nghinh Ông được xem là lễ cầu ngư lớn nhất trong năm, có giá trị đặc biệt về văn hóa, lịch sử của tỉnh Cà Mau. Năm nay, phần hội gồm nhiều hoạt động sôi nổi được tổ chức: Hội chợ thương mại - du lịch với hoạt động xúc tiến đầu tư, giới thiệu hình ảnh về đất, về người Cà Mau; các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian; Liên hoan đờn ca tài tử cấp tỉnh cũng được diễn ra tại Sông Đốc đúng vào mùa lễ hội. Học trò lễ dâng hương lên bàn thờ Ông.  Đoàn rước kiệu Nam Hải tướng quân diễu hành qua tuyến đường chính của thị trấn Sông Đốc. Ngư dân quan niệm, số người trên thuyền càng đông, lượng thuyền tham gia lễ Nghinh Ông càng nhiều sẽ hứa hẹn một mùa đánh bắt bội thu. Cà Mau có kế hoạch nâng cấp Lễ hội Nghinh Ông - Sông Đốc thành lễ hội cấp tỉnh. Ông Nguyễn Trọng Cơ, Ủy viên Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ UNESCO nghiên cứu bảo tồn cổ vật Việt Nam, trao bằng Bảo trợ Lăng Ông. Ông Nguyễn Trọng Cơ trao chứng nhận cho các cá nhân có công đóng góp vào quá trình hình thành và phát triển của Lăng Ông Sông Đốc.     Trong tiến trình phát triển, tỉnh Cà Mau xác định bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc có vai trò rất quan trọng. Vì vậy không xem đây đơn giản là một hoạt động du lịch, mà còn xác định rõ vị trí trong quy hoạch xây dựng và phát triển của một đô thị loại 4. Cùng nhiều hoạt động phát triển du lịch khác, thời gian tới, Cà Mau có kế hoạch nâng cấp Lễ hội Nghinh Ông - Sông Đốc thành lễ hội cấp tỉnh nhằm duy trì, quảng bá nét văn hóa đẹp của người dân lao động miền biển. Vạn Lăng Ông Nam Hải - Sông Đốc được hình thành và phát triển gần 90 năm. Sau bao biến cố của thời gian, lăng được tôn tạo, nâng cấp và trở thành một di chỉ văn hóa, biểu tượng tinh thần tốt đẹp của người dân miền biển… Nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn cổ vật Việt Nam đã quyết định Bảo trợ Lăng Ông Nam Hải - Sông Đốc và ghi nhận công lao đóng góp của nhiều cá nhân trong suốt quá trình phát triển của lăng. MỘNG THƯỜNG

Thưởng thức bánh bao Chà Là

Không quá phô trương tiếng tăm, nhưng khi đến Đầm Dơi, nói đến bánh bao Chà Là, hầu như người nào cũng rành, bởi bánh do gia đình ông Nguyễn Hoàng Là, Bí thư Chi bộ ấp Chà Là (xã Trần Phán) làm ra, có hương vị thơm ngon, ăn một lần là nhớ mãi.    Lò bánh của gia đình ông Là ở ngay bến tàu chợ Chà Là, khách tiêu thụ chủ yếu từ các cao tốc xuôi ngược tuyến Cà Mau - Năm Căn - Ngọc Hiển... Bà Nguyễn Thị Vui, vợ ông Là, cho biết: “Mùa nắng bán rất đắt hàng, có khi tới gần 1.000 cái/ngày. Công đoạn làm bánh rất công phu, gia đình tôi phải thuê 3 lao động phụ giúp công việc làm nhân, hấp bánh”. Không phải ngẫu nhiên mà lò bánh của ông Là tiêu thụ lượng lớn như vậy, bởi bánh có hương vị đặc trưng, bột bánh thơm, xốp, nhân bánh vừa lớn vừa ngon, người nào từng ăn qua sẽ khó quên khi so sánh với hương vị bánh bao ở các điểm khác.    Theo ông Là, người đầu tiên làm bánh bao này ở đây là ông Lê Bé Hai. Ông Hai có thâm niên hơn 20 năm mưu sinh bằng nghề làm bánh, nhưng do không chỗ bán ổn định nên ông Hai lên Bình Dương bán tại các khu công nghiệp. Đến nay, ông Là cũng có hơn 10 năm làm và bán bánh bao tại bến tàu. Ông Là chia sẻ: "Bỏ ra 10 triệu đồng học “bí quyết” làm bánh mà sống được cả đời cũng nên. Quan trọng khi làm bánh là ở các công đoạn phải bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Chính vì thế mà lò bánh của tôi được chính quyền địa phương quan tâm, ủng hộ". Ông Nguyễn Bảo Nhỏ, Phó Chủ tịch UBND xã Trần Phán, cho biết: "Chúng tôi cũng rất vui khi địa phương có được lò bánh ngon, nổi tiếng khắp vùng. Tôi cũng có góp ý với ông Là nên thuê thêm nhân công, làm thêm bánh bỏ mối cho các điểm bán lẻ ở chợ, cũng như một số điểm lân cận, để nhiều người biết đến “thương hiệu” bánh bao Chà Là". Lò bánh của ông Là mỗi ngày cho ra gần 1.000 cái. Từ khâu bằm thịt, trộn nhân, nhồi bột... đều phải bảo đảm vệ sinh. Danh tiếng của bánh bao Chà Là nhanh chóng vang xa bởi đa phần bán cho khách đi tàu cao tốc. MỘNG THƯỜNG

Bia kỷ niệm ban ấn loát đặc biệt Nam Bộ

Bia kỷ niệm tọa lạc tại xã Hàm Rồng, huyện Năm Căn, với khuôn viên rộng 5.320m2. Công trình được khởi công xây dựng lại vào ngày 27-7-2012, với nhiều hạng mục: Bia ấn loát, phù điêu, bia ghi danh anh hùng liệt sĩ, ao cá… Với kinh phí trên 11 tỷ đồng do Bộ Tài chính.    Ban Ấn loát đặc biệt Nam Bộ được thành lập theo Sắc lệnh 102/SL ngày 1-11-1947 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Quyết định của Ủy ban Kháng chiến hành chánh Nam Bộ, được giao in ấn giấy bạc Việt Nam tại Nam Bộ với mệnh giá 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 và 500 đồng có biểu tượng hình Bác Hồ và biểu tượng công, nông, binh, trí. Tiền in ra được lưu hành khắp Nam Bộ đã góp phần xác lập chủ quyền đất nước trong công cuộc kháng chiến chống thực dân, làm nên trang sử kháng chiến Nam Bộ thành đồng Tổ quốc. Bia kỷ niệm được khởi công xây dựng lại vào ngày 27-7-2012. Hồ nước trồng đước, loại cây đặc trưng của rừng Cà Mau. Nhắc nhớ lịch sử hào hùng cho thế hệ trẻ. Với khuôn viên rộng 5.320m2 sẽ là nơi dã ngoại, về nguồn lý thú cho các em học sinh và nhân dân trong tỉnh. BAN MAI

Đêm thành phố cực nam tổ quốc

Không ồn ào như nhiều thành phố khác, đêm TP. Cà Mau khiến ai một lần đặt chân đến đều cảm nhận được sự yên bình, dịu dàng.     Gần chạm ngưỡng tuổi 16, vẻ đẹp của thành phố được vẽ nên bởi những công trình kiên cố, những con đường lung linh màu sắc, dòng sông trong lòng thành phố ngày càng được điểm trang...    TP. Cà Mau hiền hòa như lòng người dân nơi đây, luôn nghĩa tình, hiếu khách. Du khách đến với Cà Mau, dạo một vòng qua các tuyến đường chính: Trần Hưng Đạo, Ngô Quyền, Phan Ngọc Hiển, Nguyễn Tất Thành..., từ không khí buôn bán của những quán cóc bên đường đến trung tâm mua sắm sầm uất, đều cảm nhận được sự thân thiện, nhiệt tình.    Yêu sao mỗi thay đổi trên những cung đường mới. Tất cả đã chấm phá cho bức tranh thành phố trẻ ngày càng lộng lẫy. Nằm ngay trung tâm thành phố, chợ đêm Cà Mau là điểm nhấn thú vị cho bức tranh nhiều màu sắc . Lung linh dòng sông trong lòng thành phố. Về đêm, những khu vui chơi rực sáng và sôi động. Cung đường mới. Ảnh: VĂN ĐỜI Rực sáng Cà Mau. MT - KIỀU LOAN - VĂN ĐỜI

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 27: Đình thần Thới Bình

Thới Bình thôn, có lẽ không nơi nào trên toàn cõi Cà Mau này mang nhiều dấu ấn của thời mở đất như vùng đất Thới Bình thôn này - một vùng đất quy tụ nhiều vẻ đẹp đài các của phụ nữ, vẻ đẹp kiêu sa của các cô gái… Tại sao ? Có nhiều lý giải cho những vẻ đẹp này, nhưng mọi giả thuyết đều nghiêng về một nghi vấn ! Phải chăng xưa kia do lánh nạn quân Tây Sơn nên chúa Nguyễn cùng đoàn tùy tùng và hơn ngàn cung phi, mỹ nữ về đây sinh sống và cứ thế cái gen đẹp kiêu sa, đẹp đài các cứ thế mà nhân rộng khắp vùng từ đời này sang đời khác, để ngày hôm nay chúng ta được chiêm ngưỡng những cô gái Thới Bình thôn đẹp người đẹp nết bên dòng sông Trẹm đầy huyền thoại. Có dòng sông thì có những con người định cư bên bờ những dòng sông như một tập tục của những cư dân vùng sông nước này. Có những xóm làng định cư thì cũng phải có một nơi để cho con người gởi gắm cõi tâm linh của mình vào đó, để sống có nhân có đức hơn. Bên dòng sông Trẹm của Thới Bình thôn cũng có một ngôi đình thần đã làm cách đây hàng trăm năm đó là đình thần Thới Bình.

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 26: Cà Mau cũng có đền thờ Hùng Vương

Theo tương truyền, cách đây hàng trăm năm khi những dòng người khai hoang lập ấp từ miền ngoài vào vùng đất này định cư đã đào nên con kênh Bạch Ngưu tại ấp Giao Khẩu, xã Tân Phú, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau ngày nay. Cũng theo tương truyền trong một lần lánh nạn quân Tây Sơn thì Chúa Nguyễn và đoàn tùy tùng đang cùng đường thì trông thấy một con trâu trắng hiện ra chỉ cho nơi ẩn nấp, nhờ đó mà thoát nạn. Để nhớ ơn, Chúa tôi cùng dân làng đặt cho con kênh mới đào là kênh Bạch Ngưu.     Và cũng theo lời kể của những người dân cố cựu định cư bên bờ kênh Bạch Ngưu này : Đền Thờ Hùng Vương tọa lạc trên đường Quốc lộ 63, cách Tp.Cà Mau hơn 20km, thuộc ấp Giao Khẩu, xã Tân Phú, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau đã có cách đây hàng trăm năm, từ thời khai khẩn vùng đất này. Đền Hùng có ngay tại chốn rừng thiêng nước độc này, do ông Hội đồng Giảng từ miền ngoài vào đây khai hoang lập nghiệp dựng nên. Vào Nam, xa quê cha đất tổ, ông cho tá điền đốn tràm lõi cất miếu thờ Vua Hùng ngay tại bờ kênh Bạch Ngưu. Tuy là miếu mạo nhưng đến ngày Giỗ Tổ, Hội đồng Giảng cho mở hội linh đình, ngoài những nghi lễ cúng tế, ông còn mời gánh hát bội, múa lân, mời các chủ điền tề tựu về sân miếu đá gà, đánh bạc thâu đêm suốt sáng. Đền thờ Vua Hùng đã qua nhiều đời, với hàng mấy trăm năm thờ cúng, ban đầu chỉ là một cái miếu nhỏ, cất bằng cây lá địa phương.

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 25: Tháp Cố Đại Đức Hữu Nhem và chùa Cao Dân

Nằm bên bờ sông Bạch Ngưu, xã Tân Lộc huyện Thới Bình, chùa Cao Dân là nơi sinh hoạt cộng đồng, tín ngưỡng tôn giáo của cộng đồng người Kinh và Khmer quanh vùng. Nơi đây Phật giáo Nam Tông được truyền giảng để con người tìm đến chân thiện mỹ trong cuộc sống. Tháp Hữu Nhem     Xưa kia trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, bảo vệ quê hương đất nước và ngày nay trong công cuộc dựng xây đất nước, nhân dân Cà Mau nói chung, nhân dân Thới Bình nói riêng đã thể hiện tình đoàn kết gắn bó bên nhau giữa cộng đồng các dân tộc Kinh-Khmer-Hoa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, đồng bào Khmer tỉnh Cà Mau có nhiều đóng góp quan trọng. Đã có 160 thương binh, 128 liệt sĩ, 3 Mẹ Việt Nam anh hùng và 1 Anh hùng Lực lượng vũ trang là người dân tộc Khmer, nhiều người trở thành cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng, tiêu biểu nhất là Cố Đại đức Hữu Nhem  người từng trụ trì chùa Cao Dân.

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 24: Chùa Bà Thiên Hậu ở Cái Rắn

Không đồ sộ như Chùa Bà Thiên Hậu (chùa Bà) ở thành phố Cà Mau, không nhộn nhịp nơi phố đông như Chùa Bà Thiên Hậu ở Sông Đốc, Chùa Bà Thiên Hậu ở ấp Cái Rắn, xã Phú Hưng, huyện Cái Nước tĩnh lặng nằm ven con sông nhỏ êm đềm uốn khúc với hàng dừa nước xanh um. Ngôi chùa này được thành lập từ năm 1908, qua nhiều lần trùng tu, hiện nay rất khang trang, cổ kính, là nơi tập trung đông đảo người dân quanh vùng sùng đạo về vía Bà vào những ngày lễ vía trong năm: Lễ Thượng ngươn, lễ vía Thần Hổ, lễ Trung ngươn, lễ Hạ ngươn, lễ Tất niên… Trong đó, Đại lễ khánh chúc Thiên Hậu Thánh Mẫu vào các ngày 23, 24, 25/3 âl hằng năm là lễ chính. Trong thời chiến, đây là nơi hội họp thường xuyên của lực lượng cách mạng địa phương, xây dựng lực lượng lớn mạnh chống càn, bảo vệ khu căn cứ Tỉnh ủy.

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 23: Giác Thiền Tự

Nằm trong hệ phái của những người theo đạo Phật, cũng là một nơi đi về cõi tâm linh của cộng đồng người Hoa và người Việt quanh vùng, nơi đây được gọi là Giác Thiền tự, nằm ngay ngã ba đường Phạm Hồng Thám và Lâm Thành Mậu, P4, Tp.Cà Mau.     Trong những năm đầu của thập niên 60 thế kỷ trước (1962) có một người xuất gia theo cửa Phật, lấy giáo lý của đạo Phật mà tu hành đã lập nên ngôi chùa này - Giác Thiền tự - với Pháp danh Thích Duy Trinh. Nay sư cô này đã viên tịch về với cửa Phật. Ngôi chùa lúc ban đầu được xây dựng bằng cây lá thô sơ, bên trong thờ Phật Thích Ca Mâu Ni. Cộng đồng dân cư quanh vùng thường xuyên lui tới chùa để lễ Phật.

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 22: Chùa Ông Bổn (Tắc Vân) Phước Đức Chánh Thần

Phước Đức Chánh Thần họ Trương tên Phước Đức, hiệu Liêm Huy sinh vào thời nhà Châu, đời Châu Võ Vương năm thứ 2 (năm 1110 trước công nguyên) ngày 2 tháng 2 âm lịch tại Trung Quốc. Lúc bảy tuổi Ngài đã thông thuộc cổ văn. Tư chất thông minh, diện mạo tuấn tú, tính tình hiếu hạnh, đôn hậu đãi người, luôn làm việc thiện, hòa mình cùng quần chúng, luôn quan tâm đến cuộc sống của các tầng lớp nhân dân. Năm 36 tuổi thời Châu Thành Vương năm thứ 24 (năm 1074 trước công nguyên), Ngài được bổ nhiệm chức tổng thuế quan của triều đình trông coi việc thu thuế, trong kỳ đương nhiệm Ngài yêu dân như con, đi sâu sát và rất am hiểu nỗi nghèo khổ của dân gian, đã làm nhiều việc thiện cứu giúp vô số người có hoàn cảnh khốn khó, nên rất được nhân dân tin yêu và kính phục.

Cà Mau - Cõi tâm linh: Bài 21: Chùa Thành Linh

Chùa Thành Linh do Hòa thượng (HT) Huệ Thiền khai sơn năm 1912 tại ấp 3, Tắc Vân, Cà Mau, sau giao lại cho HT. Minh Đạo (thế danh Bùi Minh Trí) trụ trì. Thời kỳ ấy dân cư trong vùng thưa thớt, trên mảnh đất 400ha do Phật tử hiến cúng mà bốn bề là rừng, HT. Minh Đạo cùng đồng bào Phật tử khai khẩn lập vườn trồng cây thuốc Nam cho Tuệ Tĩnh đường khám bệnh phát thuốc giúp đồng bào nghèo. Sau năm 1940, Pháp lập đồn gần chùa và nơi ấy đã diễn ra nhiều trận đánh lớn, đồng bào tản cư và vườn thuốc Nam bị phá hủy. Nguồn thuốc cạn kiệt, HT. Minh Đạo nhiều lần chống xuồng về miệt Ngã Bảy - Cần Thơ tìm thuốc, cho đến khi sức cùng lực kiệt, ngài ngã bệnh và viên tịch ở tuổi 73 (hiện tháp của ngài được đặt trong khuôn viên chùa). Nơi thờ tự Đức Phật Quan Thế Âm Bồ Tát

Cà Mau - Cõi tâm linh: Bài 20: Cảnh Phước Miếu (chùa Ông Bổn)

Ông Bổn là ai? Theo sử Tàu ghi rõ: đời Vĩnh Lạc (1403-1424) vua Tàu sai quan Thái giám tên là Trịnh Hòa đi điều tra các nước ở miền Đông Nam Á. Quan Thái giám tuân lệnh, tìm cách liên lạc với những người Hoa kiều hải ngoại, chăm sóc đến đời sống của họ, dạy họ phải giữ thuần phong mỹ tục. Chuyến trở về, quan Thái giám mua ngọc ngà châu báu, các sản phẩm miền nhiệt đới từ Ấn Độ, Nam Dương quần đảo, Chiêm Thành, Mã Lai, Xiêm, Việt Nam đem về dâng cho vua. Khi đi du hành, ông Trịnh Hòa cố gắng giúp đỡ dân chúng, thi ân bố đức, giúp giới Hoa kiều tìm sinh kế.     Sau khi ông mất, giới Hoa kiều hải ngoại nhớ ơn ông, thờ làm phúc thần. Vua Tàu phong sắc cho ông chức tước “Bổn Đầu Công” gọi tắt là ông Bổn. Ngày nay, những xóm đông đảo người Hoa ở Cà Mau, còn nhiều người thờ ông Bổn và nhắc lại sự tích ông Bổn đi chẩn bần thời xưa.

Cà Mau - Cõi tâm linh: Bài 19: Lễ Kỳ Yên ở đình Tân Định - Ông Cọp

Hằng năm, cứ vào ngày 10-11 tháng 2 âm lịch, tại Đình Tân Định (còn gọi là Đình Ông Cọp), thuộc xã Tân Thành, thành phố Cà Mau đều tổ chức lễ cúng đáo lệ Kỳ Yên cho Linh Thần. Ngoài sự tham dự của người dân địa phương, còn có rất nhiều khách từ các nơi đổ về đây mang theo đèn nhang, hoa và bánh trái để dâng lên Linh Thần, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng sung túc, quốc thái dân an. Tại ngôi đình ngót một trăm năm tuổi này, nhiều hoạt động tín ngưỡng, giải trí lành mạnh đã diễn ra, tạo không khí vui tươi, phấn khởi  đối với khách thập phương. Không chỉ có vậy, lễ cúng Linh Thần còn là sinh hoạt văn hóa mang đậm nét truyền thống từ lâu đời và hết sức độc đáo của cư dân vùng sông nước Cà Mau. Báo ảnh Đất Mũi giới thiệu cùng bạn đọc. Đình thần Tân Định - Ông Cọp

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 18: Tân Thạnh - đình thần

Cũng như bao làng quê khác trên mảnh đất hình chữ S này, những cư dân người Việt ngụ cư bên dòng kênh Rạch Rập, thuộc ấp Xóm Lớn xã Lý Văn Lâm Tp.Cà Mau cũng tìm được cho mình một vị trí đắc địa nhất làm chốn thờ phượng vị Thần hoàng của mình - Tân Thạnh đình thần nằm ngay bên con kênh Rạch Rập thơ mộng. Đình thần Tân Thạnh Thần Hổ được làm bình phong của Đình thần Theo quan niệm dân gian, linh vật này được gọi là Ông Tà và được thờ cúng trong đình

Cà Mau - Cõi tâm linh: Bài 17: Minh Nguyệt Cư Sĩ Lâm

Những người Hoa di cư vào đất Cà Mau từ rất sớm, theo sự truyền tụng từ lâu đời người Hoa vào đất Cà Mau lập nghiệp từ hai con đường, thứ nhất là đường biển với những con tàu cập bến Hà Tiên rồi đi qua Cà Mau sinh sống, thứ hai là đường bộ từ Đồng Nai, Biên Hòa tràn xuống vùng đất miền Tây hoang sơ này. Một đặc tính của người Hoa là dù đến bất kỳ nơi đâu, vẫn phát huy và phát huy có tác dụng cho cộng đồng: đó là kết hợp với nhau thành hội đoàn, những Hội đoàn này có thể theo họ hàng hoặc vùng miền nơi cố hương. Chính những cộng đồng có tính bền vững này mà họ đã tương trợ lẫn nhau nơi đất khách quê người, cùng nhau thăng tiến. Ngay tại chính mảnh đất Cà Mau này, những người Hoa đầu tiên cũng họp nhau thành những nhóm, cùng nhau chọn mảnh đất màu mỡ này làm quê hương thứ hai - quê hương mà họ sẽ gắn bó trọn cuộc đời còn lại của mình. Đã là quê hương thì phải có nơi sinh hoạt cộng đồng, nơi làm chốn nương thân cho cõi tâm linh của mình để mơ về một cuộc sống tâm hồn bình ổn hơn.

Cà Mau - Cõi tâm linh - Bài 16: Thạnh Phú - Đình thần

Những cư dân người Việt trong bước đường mở cõi của mình  khi xuôi về phương Nam thường lấy những con sông làm điểm dừng chân, bởi đất phương Nam vốn chằng chịt sông ngòi. Xưa kia lâu lắm rồi, đất Lý Văn Lâm ngày nay vốn là rừng thiêng lắm thú dữ và cũng là vùng đất nhiều sản vật đã làm hấp dẫn những bước chân người Việt trên con đường mở cõi. Chuyện kể lại rằng: Khi những cư dân đầu tiên đến vùng đất Thạnh Phú ngày nay đã gặp muôn ngàn khó khăn vì thú dữ phá phách, vả lại xưa kia đây là một vùng rừng thiêng nước độc, nơi trú ngụ của những đàn cọp hung hãn… Để sống được, những bô lão trong làng thường xuyên cúng vái cầu trời phù hộ độ trì để người dân an cư mà lập nghiệp. Bỗng một hôm, một bô lão trong làng chiêm bao thấy một vị râu trắng bạc phau nói trong giấc chiêm bao rằng dân làng muốn yên ổn làm ăn thì phải lập miễu thờ Thần vì nơi đây là nơi trú ngụ của Thổ Công và Thổ Bá cùng một cọp mẹ và con đã tu luyện lâu năm thành Thần.. Sáng dậy, vị bô lão này kể lại cho dân làng nghe và từ đấy ngôi đình được xây dựng để làm nơi cho dân làng hằng năm cúng tế và cộng đồng người Việt đã có nơi để sinh hoạt tín ngưỡng của mình. Và từ đó ngôi đình tồn tại cho đến ngày nay…

Rùa rang muối

YDL - Rùa là một loại động vật hoang dã có rất nhiều ở vùng rừng ngập mặn mũi Cà Mau. Có nhiều loại rùa, nào là rùa vàng, rùa nắp, rùa quạ, rùa hôi, rùa dém...Rùa có thể làm được rất nhiều món ăn ngon và bổ, nhưng ngon nhất vẫn là món rùa rang muối, vừa dễ làm, dễ tìm gia vị, vừa được thưởng thức cách ăn dân dã đặc biệt của người xứ Cà Mau.

Giai thoại về địa danh: Cái Tàu

Gắn liền với địa danh Cái Tàu ở huyện U Minh còn có những tên gọi được nhiều người biết đến như: sông Cái Tàu, xóm Cái Tàu, chợ Cái Tàu, ngã ba Cái Tàu, vàm Cái Tàu.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, địa danh "Cái Tàu" đã xuất hiện từ hàng trăm năm nay, trước cả thời kỳ Nguyễn Ánh bôn tẩu xứ Cà Mau. Đầu tiên là tên sông, rồi thành tên xóm, tên chợ, tên vàm… Con sông Cái Tàu dài khoảng 43 km, bắt nguồn từ ngã ba Cái Tàu, chảy qua xóm Cái Tàu về phía thị trấn U Minh rồi đổ ra Vịnh Thái Lan.

Địa danh "Cái Tàu" mang nguồn gốc dân gian rất rõ nét. Chữ "Cái" được dùng cho tên gọi các dòng sông ở khắp ba miền của Tổ quốc. Những con sông lớn như: sông Hồng, sông Gianh, sông Tiền, sông Hậu… đều được người địa phương gọi là sông Cái. Tác giả Lê Bá Thảo viết trong sách "Đời sống con sông" (1960) đã khẳng định: "Sông Hồng cũng có tên gọi là sông Cái" với lý giải như sau: "Cái có nghĩa là mẹ. Nhân dân ta đã ví các con sông lớn chảy qua địa phận mình ở như con sông mẹ, còn các sông nhỏ đổ vào sông Cái gọi là sông Con". Sách "Đại Nam quốc âm tự vị" (1895) của Huỳnh - Tịnh Paulus Của cũng giải thích sông Cái là "sông lớn, sông mẹ".

Danh nhân Cà Mau

HỒ THỊ KỶ



Nữ anh hùng liệt sĩ Hồ Thị Kỷ

Tiểu sử:

Bà sinh tại ấp Cây Khô xã Tân Lợi (nay là xã Hồ Thị Kỷ), huyện Thới Bình tỉnh Cà Mau trong một gia đình nông dân nghèo.
Tham gia hoạt động cách mạng từ những năm còn trẻ với tư cách giao liên. Năm 1968 bà được kết nạp vào Đoàn thanh niên. Từ đó bà tham gia vào các đội biệt động ở thị xã Cà Mau.
Năm 1969 Hồ Thị Kỷ tổ chức nhiều trận đánh biệt động vào thị xã Cà Mau và với những thành tích xuất sắc Hồ Thị Kỷ được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Hồ Thị Kỷ đã mất trong một trận đánh tại Cà Mau vào ngày 03 tháng 4 năm 1970, khi mới 21 tuổi.

Nghiệm sinh khóc, cười nơi đất phương Nam

Nơi tận cùng đất nước Việt Nam xuất hiện hai nghệ nhân dân gian: Nguyễn Long Phi (bác Ba Phi) sinh năm 1884 và Cao Văn Lầu (bác Sáu Lầu) sinh năm 1892. Thời còn là tỉnh Minh Hải, hai bác được xem là người đồng tỉnh. Đến năm 1997 sau khi tách thành 2 tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau, bác Ba Phi thuộc về tỉnh Cà Mau, bác Sáu Lầu thuộc về tỉnh Bạc Liêu.   Bàn thờ Bác Ba Phi. Ảnh: Lê Nguyễn        Cùng sinh ra vào thời đoạn cuối của lịch sử khai phá đất phương Nam; khi mà vùng đất chồm mình chót vót ra biển Đông đã chính thức có tên trong địa bạ triều Nguyễn. Đó là giai đoạn chuyển từ kỹ thuật đào xẻ kênh bằng tay kiểu kênh Vĩnh Tế - Châu Đốc của Thoại Ngọc Hầu sang đào kênh bằng xáng của chính quyền thực dân Pháp xẻ dọc xẻ ngang, với tốc độ khai thác thuộc địa, dùng mồ hôi nước mắt dân Nam để tháo phèn-rửa mặn !